بخش اول - هدف، حوزه، تعاریف

ماده 1 - هدف

هدف این قانون، حفاظت از سلامت و رفاه مصرف‌کننده و منافع اقتصادی وی، آگاهی‌بخشی، آموزش، جبران خسارات و رعایت مسائل زیست‌محیطی، بر اساس نیازهای اقتصاد و منافع عمومی، است. همچنین تشویق سازمان‌های داوطلب در تدوین سیاست‌های مربوط به حفاظت از حقوق مصرف‌کنندگان در این زمینه، از دیگر اهداف این قانون است.

ماده 2 - حوزه

این قانون، در راستای اهداف مندرج در ماده 1، کلیه معاملات حقوقی را که در بازارهای کالا و خدمات، مصرف‌کننده یکی از طرفین آن است، در بر می‌گیرد.

ماده 3 - تعاریف

در اجرای این قانون، موارد زیر تعریف می‌شوند:
الف) وزارتخانه: وزارت صنعت، معدن و تجارت
ب) وزیر: وزیر صنعت، معدن و تجارت
ج) کالا: هر گونه کالا قابل معامله
د) خدمات: کلیه فعالیت‌های جسمی و/یا ذهنی که در ازای حق یا منفعتی ارائه می‌شوند.
ه) استاندارد: استاندارد ملی ایران
و) مصرف‌کننده: هر شخص حقیقی یا حقوقی که یک کالا یا خدمت را با هدف مصرف نهایی خریداری و استفاده می‌کند.
ز) فروشنده: هر شخص حقیقی یا حقوقی، شامل سازمان‌های دولتی، که کالا یا خدمات را به مصرف‌کننده ارائه می‌دهند.
ح) تولیدکننده: هر شخص حقیقی یا حقوقی، شامل سازمان‌های دولتی، که کالاها یا خدمات یا مواد اولیه و یا واسطه‌های تولید شده به مصرف‌کننده ارائه می‌دهند.
ط) سازمان‌های مصرف‌کننده: انجمن‌ها، بنیادها و تعاونی‌های مصرف‌کننده که با هدف حمایت از حقوق مصرف‌کننده ایجاد شده‌اند.

بخش دوم - حمایت و آگاهی‌بخشی به مصرف‌کنندگان

ماده 4 - کالا و خدمات معیوب

کالا یا خدماتی که با مشخصات و/یا کمیت ذکر شده در بسته‌بندی، برچسب، کاتالوگ یا وعده فروشنده یا استانداردها مطابقت نداشته باشند، یا ارزش آن یا سود مورد انتظار از آن برای مصرف‌کننده را کاهش دهند یا از بین ببرند، به عنوان کالا یا خدمات معیوب تلقی می‌شوند.
در صورت معلوم شدن عیب کالا، مصرف‌کننده می‌تواند ظرف 15 روز از تاریخ دریافت کالا، آن را به فروشنده بازگردانده و خواستار تعویض، استرداد وجه، تخفیف بابت کاهش ارزش ناشی از عیب یا تعمیر رایگان آن شود. مصرف‌کننده در انتخاب یکی از این موارد آزاد است. فروشنده موظف به پذیرش انتخاب مصرف‌کننده است. فروشنده، نماینده فروش، اژانس، تولیدکننده و واردکننده، به‌طور مشترک و متضامن، مسئول هر گونه نقص و/یا خسارت ناشی از نقص کالا هستند. عدم اطلاع فروشنده از نقص کالا، این مسئولیت را از بین نمی‌برد.
اگر عیب کالا پنهان باشد یا توسط فروشنده از مصرف‌کننده پنهان شده باشد، فروشنده نمی‌تواند از مسئولیت خود با استناد به عدم مراجعه مصرف‌کننده ظرف 15 روز، شانه خالی کند.
چنانچه فروشنده تعهدات طولانی‌تری را ارائه نداده باشد، دعوی‌ها مربوط به کالاهای معیوب و خسارات ناشی از آن، حتی اگر عیب بعداً مشخص شود، ظرف مدت 2 سال از تاریخ تحویل کالا به مصرف‌کننده قابل پیگیری هستند. با این حال، اگر فروشنده عمداً نقص کالا را از مصرف‌کننده پنهان کرده باشد، نمی‌تواند از مدت زمان 2 ساله بهره‌مند شود.
ضوابط فوق نیز در مورد خدمات معیوب صدق می‌کند. در مورد خدماتی که تکرارشان غیرممکن یا با نتایج ناعادلانه‌ای همراه است، از استرداد وجه، تخفیف بابت سود حاصل از خدمات معیوب کسر می‌شود.
در مورد کالا و خدماتی که به طور آگاهانه به دلیل معیوب بودن خریداری شده‌اند، ضوابط فوق اعمال نمی‌شود.
فروشندگان ملزم هستند که بر روی کالاهای دست دوم، تعمیر شده یا دارای نقص، یا بر روی بسته‌بندی آن‌ها برچسبی با عبارت واضح «معیوب» قرار دهند که برای خریدار قابل خواندن باشد. این مورد باید در فاکتور، رسید یا سند فروش نیز قید شود.
این بند در مورد فروشندگان که فقط کالاهای معیوب را می‌فروشند یا بخش خاصی از فروشگاه خود را به فروش کالاهای معیوب اختصاص داده‌اند، اعمال نمی‌شود.

ماده 5 - انصراف از فروش

نمایش یک کالا در ویترین، قفسه یا هر مکان قابل مشاهده‌ای از فروشگاه، مگر آن که بر روی کالا عبارت "نمونه" یا "فروشنده نیست" درج شده باشد، به معنای موجود بودن آن کالا در انبار است. فروشنده نمی‌تواند از فروش کالاهای نمایش داده شده خودداری کند. فروشنده نمی‌تواند کالا را بدون فروش واقعی به عنوان فروخته شده نشان دهد. در مورد خدمات نیز، انصراف از فروش بدون دلیل موجه، مجاز نیست. فروشنده نمی‌تواند فروش یک کالا یا خدمت را مشروط به خرید یک کالا یا خدمت دیگر یا به میزان معین کند. اگر شرط میزان معین خرید، عرف تجارت یا سنت باشد، این بند اعمال نخواهد شد.

ماده 6 - فروش اقساطی

در فروش اقساطی، مصرف‌کننده می‌تواند مبلغ کل بدهی خود را از قبل پرداخت کند. مصرف‌کننده همچنین می‌تواند یک یا چند قسط را پرداخت کند، مشروط بر اینکه مبلغ هر قسط کمتر از حداقل نباشد. در هر دو مورد، فروشنده موظف است تخفیف لازم را بر اساس میزان پرداختی اعمال کند.
اگر فروشنده حق مطالبه کل بدهی را در صورت عدم پرداخت یک یا چند قسط، محفوظ داشته باشد، این حق فقط در صورتی اعمال می‌شود که فروشنده تمامی تعهدات خود را انجام داده باشد و حداقل چهار هفته از عدم پرداخت قسط توسط مصرف‌کننده گذشته باشد، و فروشنده حداقل یک هفته پیش از آن، اخطار پرداخت را ارسال کرده باشد. مبلغ کل فروش کالا یا خدمت، با توافق طرفین و با درج کتبی به مصرف‌کننده، تغییر نخواهد یافت. در فروش‌های اقساطی، فروشنده موظف است اطلاعات زیر را به‌صورت کتبی ارائه دهد و یک نسخه از قرارداد را به مصرف‌کننده بدهد: الف) قیمت فروش نقدی کالا و خدمات
ب) قیمت فروش کل کالا و خدمات با احتساب سود و زمان
ج) میزان سود، نرخ سالانه سود و نرخ سود تاخیر
د) مبلغ پیش‌پرداخت
ه) برنامه پرداخت